{"id":4224,"date":"2026-07-21T12:51:01","date_gmt":"2026-07-21T10:51:01","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.realportico.de\/?p=4224"},"modified":"2026-07-22T16:59:51","modified_gmt":"2026-07-22T14:59:51","slug":"od-niemal-trzech-dekad-na-rzecz-palacow-i-dworow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.realportico.de\/?p=4224","title":{"rendered":"Zaanga\u017cowany od niemal trzech dekad w ochron\u0119 dziedzictwa pa\u0142ac\u00f3w i dwor\u00f3w."},"content":{"rendered":"

\u017bycie po\u015bwi\u0119cone dworom: rozmowa z hotelarzem i agentem nieruchomo\u015bci z Ludorf nad M\u00fcritzem<\/h1>\n

Meklemburskie i pomorskie dwory szlacheckie tworz\u0105 unikalny krajobraz kulturowy po\u0142o\u017cony mi\u0119dzy \u0141ab\u0105 a Odr\u0105. Przez stulecia region ten by\u0142 kszta\u0142towany przez wielkich w\u0142a\u015bcicieli ziemskich i rody arystokratyczne, kt\u00f3re wywiera\u0142y znacz\u0105cy wp\u0142yw na gospodark\u0119 i spo\u0142ecze\u0144stwo p\u00f3\u0142nocno-wschodnich Niemiec oraz Polski. W przeciwie\u0144stwie do s\u0105siedniego Szlezwiku-Holsztynu, gdzie dawna kultura dworska w du\u017cej mierze zachowa\u0142a si\u0119 do dzi\u015b, okres po 1945 roku pozostawi\u0142 tutaj g\u0142\u0119bokie \u015blady.<\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy w latach 90. po raz pierwszy podr\u00f3\u017cowali po nowych krajach zwi\u0105zkowych po zjednoczeniu Niemiec, mogli zobaczy\u0107 niezwyk\u0142y obraz: wyboiste drogi i ciche wsie. Za zakr\u0119tem lub na ko\u0144cu alei nagle pojawia\u0142 si\u0119 ogromny budynek. Zaniedbany, niczym obcy element z innej epoki, a jednak zachowuj\u0105cy skal\u0119 i godno\u015b\u0107, kt\u00f3re harmonijnie wpisywa\u0142y si\u0119 w otaczaj\u0105cy krajobraz. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Wyw\u0142aszczone, pozbawione swoich pierwotnych funkcji i pozostawione na pastw\u0119 czasu dwory sta\u0142y si\u0119 symbolem przemian zachodz\u0105cych po zjednoczeniu kraju. W tym okresie prze\u0142omu na rynku zapanowa\u0142a prawdziwa gor\u0105czka poszukiwania okazji. Budynki kupowano za ceny, kt\u00f3re dzi\u015b wydaj\u0105 si\u0119 niewyobra\u017calnie niskie.Drug\u0105 stron\u0105 tego zjawiska by\u0142y zakupy o charakterze spekulacyjnym, kt\u00f3rych skutki odczuwalne by\u0142y jeszcze na pocz\u0105tku naszego stulecia Niekt\u00f3re dwory przez d\u0142ugi czas uznawano za bezpowrotnie utracone.<\/p>\n

Jednak rynek zacz\u0105\u0142 si\u0119 zmienia\u0107. Pojawili si\u0119 nowi w\u0142a\u015bciciele z Hamburga, Berlina i dalszych region\u00f3w. Rozpocz\u0119to remonty, zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 hotele, domy wakacyjne i prywatne rezydencje. O\u017cywienie by\u0142o imponuj\u0105ce. Dzi\u015b, w obliczu rosn\u0105cych koszt\u00f3w budowy, niepewno\u015bci gospodarczej i zmieniaj\u0105cej si\u0119 sytuacji geopolitycznej, rynek sta\u0142 si\u0119 spokojniejszy, ale zainteresowanie tymi wyj\u0105tkowymi obiektami wcale nie s\u0142abnie. \u017bywa spo\u0142eczno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bcicieli, stowarzysze\u0144 i inicjatyw kulturalnych podtrzymuje tradycj\u0119 krajobrazu dworskiego, mi\u0119dzy innymi poprzez wydarzenia takie jak<\/p>\n

Mittsommer-Remise<\/a>, kt\u00f3ra co roku przyci\u0105ga rzesze odwiedzaj\u0105cych.<\/p>\n

Manfred Achtenhagen zna ten region i jego przemiany od podszewki. Od prawie trzech dekad jest hotelarzem prowadz\u0105cym Romantik Hotel Gutshaus Ludorf, deweloperem projekt\u00f3w, agentem nieruchomo\u015bci specjalizuj\u0105cym si\u0119 w sprzeda\u017cy takich obiekt\u00f3w oraz przewodnicz\u0105cym stowarzyszenia w\u0142a\u015bcicieli pa\u0142ac\u00f3w, dwor\u00f3w i rezydencji szlacheckich w Meklemburgii-Pomorzu Przednim.W rozmowie opowiada o pocz\u0105tkach w Ludorf, europejskim wymiarze kultury dworskiej w regionie Morza Ba\u0142tyckiego oraz o przysz\u0142o\u015bci tych wyj\u0105tkowych obiekt\u00f3w w czasach przemian.<\/p>\n

\"Agent\u00a0Dla wi\u0119kszo\u015bci jest to zadanie na ca\u0142e \u017cycie\u00a0<\/q>Spis tre\u015bci<\/p>\n

    \n
  1. \n

    Fascynacja dworem \u2013 zapisana w genach<\/a><\/h3>\n<\/li>\n
  2. \n

    Dlaczego Ludorf<\/a><\/h3>\n<\/li>\n
  3. \n

    Projekt dla pasjonat\u00f3w czy inwestycja<\/a><\/h3>\n<\/li>\n
  4. \n

    Renowacja mi\u0119dzy planami a rzeczywisto\u015bci\u0105<\/a><\/h3>\n<\/li>\n
  5. \n

    Hotele w dawnych dworach \u2013 wyzwania i perspektywy<\/a><\/h3>\n<\/li>\n
  6. \n

    Dzia\u0142alno\u015b\u0107 stowarzyszenia i Mittsommer-Remise<\/a><\/h3>\n<\/li>\n
  7. \n

    Meklemburgia i kraje nadba\u0142tyckie \u2013 podobie\u0144stwa i r\u00f3\u017cnice<\/a><\/h3>\n<\/li>\n
  8. \n

    Renowacja przy ograniczonym bud\u017cecie<\/a><\/h3>\n<\/li>\n
  9. \n

    Pa\u0142ac Ivenack \u2013 projekt w trakcie realizacji<\/a><\/h3>\n<\/li>\n
  10. \n

    Podsumowanie<\/a><\/h3>\n<\/li>\n<\/ol>\n

    1. W latach 90. XX wieku w Meklemburgii-Pomorzu Przednim setki dwor\u00f3w sta\u0142y puste i znajdowa\u0142y si\u0119 w bardzo z\u0142ym stanie. Sk\u0105d wzi\u0119\u0142o si\u0119 Pana zainteresowanie dworami i rezydencjami szlacheckimi tego regionu?<\/strong><\/h2>\n

    Wychowa\u0142em si\u0119 w Meklemburgii i ju\u017c wtedy fascynowa\u0142 mnie ten krajobraz kulturowy wielkich maj\u0105tk\u00f3w ziemskich. Pomimo niew\u0142a\u015bciwego u\u017cytkowania \u00a0zespo\u0142\u00f3w dworskich w czasach NRD nadal wywiera\u0142y one wp\u0142yw na obszary wiejskie po\u0142o\u017cone na wsch\u00f3d od \u0141aby.<\/p>\n

    \n

    \u201eNa wsch\u00f3d od \u0141aby\u201d<\/h2>\n

    Okre\u015blenie \u201ena wsch\u00f3d od \u0141aby\u201d odnosi si\u0119 og\u00f3lnie do region\u00f3w Niemiec po\u0142o\u017conych po wschodniej stronie tej rzeki. Jest ono lu\u017ano zwi\u0105zane z poj\u0119ciem Ostelbien, kt\u00f3re opisuje przede wszystkim rolnicze obszary z du\u017cymi maj\u0105tkami ziemskimi, zw\u0142aszcza w Brandenburgii, na Pomorzu oraz w dawnych wschodnich prowincjach Prus. Cz\u0119\u015b\u0107 tych historycznych region\u00f3w znajduje si\u0119 dzi\u015b w Polsce oraz w rosyjskim obwodzie kaliningradzkim.<\/p>\n<\/div>\n

    \n

    \"Krajobraz<\/blockquote>

    Charakterystyczny obraz Meklemburgii z okresu po zjednoczeniu Niemiec przyci\u0105ga\u0142 poszukiwaczy skarb\u00f3w, przyg\u00f3d, spekulant\u00f3w, a ostatecznie tak\u017ce prawdziwych ratownik\u00f3w tych obiekt\u00f3w.<\/figcaption><\/figure>\n

    2.W 1998 roku kupi\u0142 Pan Gutshaus Ludorf \u2013 w czasach, gdy warunki rynkowe by\u0142y zupe\u0142nie inne ni\u017c obecnie. Jakie czynniki ostatecznie sk\u0142oni\u0142y Pana w\u00f3wczas do decyzji o zakupie?<\/span><\/h3>\n
    \n

    Najwa\u017cniejszym i ostatecznie decyduj\u0105cym powodem by\u0142a oczywi\u015bcie lokalizacja nad M\u00fcritzem. Du\u017c\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a r\u00f3wnie\u017c warto\u015b\u0107 historyczna. Ludorf jest jednym z najstarszych dwor\u00f3w w regionie oraz nale\u017cy do grona dwudziestu obiekt\u00f3w, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoje walory zabytkowe zosta\u0142y po 1945 roku wy\u0142\u0105czone z nakazu rozbi\u00f3rki wydanego przez radzieck\u0105 administracj\u0119 wojskow\u0105. W naszej okolicy drugim takim miejscem by\u0142 tylko Ulrichshusen. Ponadto, dzi\u0119ki solidnej konstrukcji, budynek zachowa\u0142 si\u0119 w stosunkowo dobrym stanie.<\/p>\n

    Kontekst historyczny: Rozkaz nr 209 SMAD<\/b><\/p>\n

    Rozkaz nr 209 Radzieckiej Administracji Wojskowej w Niemczech (SMAD) z wrze\u015bnia 1947 roku regulowa\u0142 mi\u0119dzy innymi pozyskiwanie materia\u0142\u00f3w budowlanych na potrzeby gospodarstw nowych osadnik\u00f3w w ramach reformy rolnej. W praktyce w wielu przypadkach doprowadzi\u0142o to do rozbi\u00f3rki dwor\u00f3w i pa\u0142ac\u00f3w, szczeg\u00f3lnie w Brandenburgii i Meklemburgii.<\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n

    \"Gutshaus
    \n
    Ludorf nad M\u00fcritzem w latach 90. XX wieku przed rozpocz\u0119ciem renowacji…<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n

    3. Patrz\u0105c z dzisiejszej perspektywy: czy przy zakupie Ludorf najwa\u017cniejszy by\u0142 potencja\u0142 gospodarczy, czy te\u017c pocz\u0105tkowo kierowa\u0142 Panem projekt projekt podyktowany pasj\u0105, kt\u00f3rego rentowno\u015b\u0107 dopiero mia\u0142a si\u0119 rozwin\u0105\u0107 \u00a0?<\/h3>\n

    Do\u015b\u0107 szybko sta\u0142o si\u0119 jasne, \u017ce ze wzgl\u0119du na po\u0142o\u017cenie nad brzegiem M\u00fcritzu w rozwijaj\u0105cym si\u0119 regionie turystycznym Pojezierza Meklemburskiego oraz wielko\u015b\u0107 obiektu w gr\u0119 wchodzi\u0142o wy\u0142\u0105cznie komercyjne, czyli turystyczne wykorzystanie. Nie mia\u0142em jednak \u017cadnego do\u015bwiadczenia w bran\u017cy hotelarskiej ani gastronomicznej. Dlatego na pocz\u0105tku by\u0142o to niew\u0105tpliwie ryzyko, kt\u00f3rego rezultat by\u0142 trudny do przewidzenia.<\/p>\n

    \"Hotel
    \n
    …dzi\u015b funkcjonuje jako hotel butikowy<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n

    4.<\/strong>Remont, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do otwarcia obecnego hotelu, trwa\u0142 niespe\u0142na dwa lata. Czy renowacja przebieg\u0142a zgodnie z planem, czy pojawi\u0142y si\u0119 nieprzewidziane wyzwania, zw\u0142aszcza dotycz\u0105ce koszt\u00f3w i realizacji prac?<\/strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Jak zawsze w przypadku starych budynk\u00f3w, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas nie by\u0142y odpowiednio utrzymywane, a cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c niew\u0142a\u015bciwie je u\u017cytkowano, podczas renowacji pojawiaj\u0105 si\u0119 nieprzewidziane okoliczno\u015bci. Z regu\u0142y zwi\u0119kszaj\u0105 one pierwotnie zak\u0142adany bud\u017cet albo wymuszaj\u0105 ponowne przemy\u015blenie koncepcji wykorzystania obiektu. W Ludorf by\u0142y to przede wszystkim odkryte na nowo XVII-wieczne malowid\u0142a sufitowe w trzech g\u0142\u00f3wnych pomieszczeniach. Z jednej strony stanowi\u0142y one niespodziewany skarb i wyj\u0105tkowy atut obiektu, z drugiej jednak wi\u0105za\u0142o si\u0119 to ze znacznym wzrostem koszt\u00f3w prac konserwatorskich oraz utrat\u0105 cz\u0119\u015bci powierzchni przeznaczonej na miejsca noclegowe.\u00a0 \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n

    \n
    \"Sala
    \n
    Per\u0142a dworu: wielka sala z barokowym malowid\u0142em sufitowym w dworze Ludorf<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

    5. Prowadzi Pan hotel od ponad 25 lat i stopniowo przekazuje go kolejnemu pokoleniu. Jakie wyzwania i mo\u017cliwo\u015bci czekaj\u0105 hotele w dawnych dworach w najbli\u017cszych latach?<\/h2>\n

    Z turystycznego punktu widzenia istnieje w\u0142a\u015bciwie tylko jeden pow\u00f3d, aby przyjecha\u0107 do Meklemburgii \u2014 je\u015bli pominiemy wybrze\u017ce \u2014 a jest nim natura. Wypoczynek nad wod\u0105 mo\u017cna przecie\u017c zorganizowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c w innych miejscach. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0W tym naturalnym krajobrazie znajduje si\u0119 oko\u0142o 300 odrestaurowanych dwor\u00f3w, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 wykorzystywane turystycznie \u2014 na ka\u017cd\u0105 kiesze\u0144 i dla ka\u017cdego gustu: od hoteli urz\u0105dzonych w dawnych stodo\u0142ach po obiekty pi\u0119ciogwiazdkowe. To w\u0142a\u015bnie tutaj historia i kultura tych budynk\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z otaczaj\u0105c\u0105 je przyrod\u0105. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Wychodz\u0105c z niemal ka\u017cdego z naszych dwor\u00f3w, mo\u017cna od razu znale\u017a\u0107 si\u0119 na terenie cennej przyrodniczo formy ochrony \u2013 rezerwatu przyrody, obszaru chronionego krajobrazu, rezerwatu biosfery, parku krajobrazowego, a nawet parku narodowego.To ogromny atut, z kt\u00f3rego obiekty turystyczne mog\u0105 skutecznie korzysta\u0107. Dlatego nie martwi\u0119 si\u0119 o przysz\u0142o\u015b\u0107 tego segmentu.<\/p>\n

    6. Jest Pan r\u00f3wnie\u017c przewodnicz\u0105cym stowarzyszenia pa\u0142ac\u00f3w, dwor\u00f3w i rezydencji szlacheckich w Meklemburgii-Pomorzu Przednim. Jakie znaczenie ma ta dzia\u0142alno\u015b\u0107 dla zachowania tych obiekt\u00f3w?<\/h2>\n

    Warto to podsumowa\u0107 s\u0142owami: \u201erazem mo\u017cna wi\u0119cej\u201d. Stowarzyszenie liczy obecnie prawie 100 cz\u0142onk\u00f3w i jest mi\u0119dzy innymi organizatorem wydarzenia \u201eMittsommer-Remise\u201d. Co roku podczas weekendu przesilenia letniego od 70 do 100 dwor\u00f3w otwiera swoje drzwi i poprzez r\u00f3\u017cnorodne wydarzenia umo\u017cliwia poznanie wn\u0119trz tych obiekt\u00f3w \u00a0ju\u017c po raz pi\u0119tnasty, przy stale rosn\u0105cej liczbie odwiedzaj\u0105cych. Z wi\u0119kszych miast regionu organizowane s\u0105 nawet specjalne wycieczki autokarowe do uczestnicz\u0105cych w wydarzeniu dwor\u00f3w. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 To wydarzenie uda\u0142o nam si\u0119 ju\u017c przenie\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c poza granice regionu. Obecnie funkcjonuje ono jako \u201eBaltic Manors Festival\u201d w Polsce, na Litwie, w Danii i Szwecji. W kolejnych latach do\u0142\u0105cz\u0105 tak\u017ce inne kraje po\u0142o\u017cone nad Morzem Ba\u0142tyckim. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Obecnie w ramach europejskiego projektu INTERREG pracujemy nad ustanowieniem oficjalnego \u201eEuropejskiego Szlaku Kulturowego Ba\u0142tyckich Rezydencji Szlacheckich\u201d. Takie certyfikowane przez Rad\u0119 Europy szlaki istniej\u0105 ju\u017c od wielu lat dzi\u0119ki planowanemu oficjalnemu uznaniu w przysz\u0142ym roku nasze obiekty zyskaj\u0105 z pewno\u015bci\u0105 jeszcze wi\u0119ksz\u0105 rozpoznawalno\u015b\u0107, a tym samym przyci\u0105gn\u0105 wi\u0119cej go\u015bci.<\/p>\n

    \n
    \"Zwiedzanie
    \n
    \u017bywa kultura dwor\u00f3w Meklemburgii: grupa odwiedzaj\u0105cych przed dworem Ludorf<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

    7. Jako agent nieruchomo\u015bci specjalizuj\u0105cy si\u0119 w zabytkowych dworach dzia\u0142a Pan tak\u017ce w krajach ba\u0142tyckich. Jakie s\u0105 najwa\u017cniejsze r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy kultur\u0105 dworsk\u0105 i perspektywami \u00a0rozwoju tych obiekt\u00f3w a sytuacj\u0105 w Niemczech?<\/h2>\n

    Przede wszystkim istnieje zaskakuj\u0105co wiele podobie\u0144stw. Poza wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0105 \u0142\u0105cz\u0105 nas r\u00f3wnie\u017c te same prze\u0142omy polityczne, wyw\u0142aszczenia i niew\u0142a\u015bciwe wykorzystanie tych obiekt\u00f3w. I podobnie jak u nas, tak\u017ce tam jest zaskakuj\u0105co wiele os\u00f3b \u2013 szczeg\u00f3lnie m\u0142odych \u2013 kt\u00f3re zaj\u0119\u0142y si\u0119 tymi budynkami, odnawiaj\u0105 je i daj\u0105 im now\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. \u00a0 \u00a0 \u0141otysze i Esto\u0144czycy dostrzegli w dawnych rezydencjach szlacheckich cz\u0119\u015b\u0107 swojego historycznego dziedzictwa i ponownie, tak jak dawniej, przywracaj\u0105 je do centrum \u017cycia wiejskiego. Wsparcie pa\u0144stwowe jest dzi\u0119ki wsp\u00f3lnym europejskim zasadom finansowania podobne.<\/p>\n

    \n
    \"Rezydencje
    \n
    R\u00f3wnie\u017c w krajach ba\u0142tyckich piel\u0119gnowana jest \u017cywa kultura dworska przy wsparciu dobrych program\u00f3w finansowania: odbudowana dawna rezydencja szlachecka w historycznym regionie Liwonia (Vidzeme)<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

    8. Rosn\u0105ce koszty budowy i niepewno\u015b\u0107 gospodarcza wp\u0142ywaj\u0105 na decyzje zakupowe. Jak projekty renowacji dwor\u00f3w mog\u0105 zako\u0144czy\u0107 si\u0119 sukcesem przy ograniczonym kapitale i du\u017cym udziale pracy w\u0142asnej?<\/h2>\n

    Wszystko jest kwesti\u0105 czasu. Taki projekt po prostu go wymaga. Dla wi\u0119kszo\u015bci nabywc\u00f3w dworu wymagaj\u0105cego gruntownej renowacji jest to wr\u0119cz zadanie na ca\u0142e \u017cycie. Mimo to nale\u017cy dysponowa\u0107 pewnym zapleczem finansowym, poniewa\u017c istniej\u0105 obszary prac, kt\u00f3rych zazwyczaj nie mo\u017cna lub nie powinno si\u0119 wykonywa\u0107 samodzielnie. Mam tu na my\u015bli na przyk\u0142ad prace konstrukcyjne budynku \u2013 albo, w przypadku przeznaczenia obiektu na cele noclegowe, r\u00f3wnie\u017c kwestie ochrony przeciwpo\u017carowej.<\/p>\n

    9. W por\u00f3wnaniu z w\u0142asn\u0105 inwestycj\u0105 prace renowacyjne przy Pa\u0142acu Ivenack, kt\u00f3rym zajmuje si\u0119 Pan od strony projektowej, trwaj\u0105 ju\u017c od kilku lat. Gdzie znajduj\u0105 si\u0119 tutaj najwi\u0119ksze wyzwania i jakie s\u0105 kolejne etapy realizacji?<\/h2>\n

    Z jednej strony jest to ogromna skala barokowego zespo\u0142u \u2013 chodzi przecie\u017c nie tylko o sam pa\u0142ac, ale r\u00f3wnie\u017c o oran\u017ceri\u0119, herbaciarni\u0119 i park. Dodatkowo sam pa\u0142ac by\u0142 powa\u017cnie uszkodzony przez zagrzybienie drewna spowodowane dzia\u0142alno\u015bci\u0105 szkodnik\u00f3w. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Zakwalifikowanie obiektu jako zabytku narodowego sprawi\u0142o ponadto, \u017ce badania konserwatorskie poch\u0142on\u0119\u0142y ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu i \u015brodk\u00f3w finansowych. Nast\u0119pnie nadesz\u0142a pandemia koronawirusa, podczas kt\u00f3rej prace praktycznie zosta\u0142y wstrzymane. Poniewa\u017c wszystkie przetargi, procedury wyboru wykonawc\u00f3w i realizacja rob\u00f3t musz\u0105 odbywa\u0107 si\u0119 zgodnie z niemieckim prawem dotycz\u0105cym zam\u00f3wie\u0144 \u00a0publicznych, r\u00f3wnie\u017c tutaj potrzebne s\u0105 dodatkowy czas i cierpliwo\u015b\u0107. I wreszcie dla inwestora czasami sama droga jest co najmniej r\u00f3wnie wa\u017cna jak osi\u0105gni\u0119ty cel.<\/p>\n

    \n
    \"Pa\u0142ace
    \n
    D\u0142ugoterminowy projekt Pa\u0142acu Ivenack na Pojezierzu Meklemburskim<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

    Meklemburskie dwory kryj\u0105 r\u00f3\u017cnorodne wn\u0119trza i cz\u0119sto przynosz\u0105 niespodzianki: s\u0105siaduj\u0105ce ze sob\u0105 pa\u0142ace Ivenack i Kummerow posiadaj\u0105 identyczn\u0105, monumentaln\u0105 klatk\u0119 schodow\u0105.<\/p>\n

    \n
    \"Klatka
    \n
    Hol w Pa\u0142acu Ivenack<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
    \n
    \"Klatka
    \n
    Hol w Pa\u0142acu Kummerow<\/div>\n<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

    10. Patrz\u0105c dzi\u015b z perspektywy niemal trzech dekad Pana pracy: czy podj\u0105\u0142by Pan te same decyzje jeszcze raz? Co zrobi\u0142by Pan dzisiaj inaczej?<\/h2>\n

    Decyzje zawsze mo\u017cna ocenia\u0107 wy\u0142\u0105cznie w kontek\u015bcie czasu, w kt\u00f3rym zosta\u0142y podj\u0119te \u2013 podobnie jak histori\u0119 nale\u017cy rozpatrywa\u0107 z uwzgl\u0119dnieniem jej uwarunkowa\u0144 czasowych. Niestety dzi\u015b cz\u0119sto si\u0119 o tym zapomina. Gdyby zna\u0142o si\u0119 rozw\u00f3j wydarze\u0144, kt\u00f3re potoczy\u0142y si\u0119 odmiennie ni\u017c zak\u0142adano, z pewno\u015bci\u0105 niekt\u00f3re decyzje podj\u0119\u0142oby si\u0119 r\u00f3wnie\u017c inaczej. Ale nie zadaj\u0119 sobie tego pytania.<\/p>\n

    \n
    \n<\/div>\n
    Dalsze informacje<\/div>\n